آسیب‌شناسی توقف در پوسته تاریخ؛ تبیین محتوای امامت در کلام آیت‌الله سروش محلاتی

نشست تخصصی «شیعه و توقف در غدیر تاریخی» با سخنرانی آیت‌الله محمد سروش محلاتی و با حضور دین‌پژوهان و اندیشمندان در تالار فرهنگ کانون توحید برگزار شد.

به گزارش روابط‌عمومی مؤسسه خیریه مکتب امیرالمؤمنین (ع)، استاد سروش محلاتی در این نشست با تبریک عید سعید غدیر خم، به تبیین دو نگاه متفاوت به واقعه غدیر پرداخت و بر ضرورت عبور از «نگاه صرفاً تاریخی و معطوف به گذشته» به سمت «نگاه مضمونی، مستمر و کاربردی» تاکید کرد.

وی با آسیب‌شناسی تمرکز بیش از حد بر اثبات اسناد تاریخی واقعه غدیر در طول تاریخ تشیع، اظهار داشت: «توقف بر صورت و پوسته تاریخی غدیر و نادیده گرفتن محتوای آن، جفا به واقعه غدیر و سپردن آن به جغرافیا و ظرف زمانی سال دهم هجری است. لبّ قضیه و مضمون غدیر، تبیین چگونگی رهبری، ملاک‌های حکمرانی و ترجیح عدالت بر نفسِ قدرت است.»

این پژوهشگر دینی با استناد به خطبه‌ها و نامه‌های نهج‌البلاغه (از جمله خطبه‌های ۳۳، ۱۳۱ و ۱۷۳) ابعاد سه‌گانه محتوای غدیر را به شرح زیر تشریح کرد:

  • ابزاری بودن قدرت در برابر اصالت عدالت: حکومت و ولایت از نظر امیرالمؤمنین (ع) مطلوب بالذات نیست و تنها زمانی ارزش دارد که ابزاری برای اقامه حق و دفع باطل باشد؛ چنان‌که حضرت ارزش نفسِ قدرت را کمتر از لنگه کفشی مندرس می‌داند.
  • تقدم صلاحیت‌های واقعی بر منصب نصب: نصب الهی یک شیوه و مجوز تصدی است، اما به کسی شایستگیِ ذاتی نمی‌دهد. سزاوارترین مردم به حکمرانی کسانی هستند که تواناترین در مدیریت و داناترین به امر خدا در اداره جامعه باشند.
  • رأی، رضایت و عدم تحمیل بر مردم: امامت غدیر متضمن صیانت از کار مردم و عدم تحمیل قدرت است؛ امیرالمؤمنین (ع) حتی در شورای شش‌نفره تاکید می‌کند که اگر امور مسلمین بر وفق قاعده بچرخد و تنها به شخص او ظلم شود، تسلیم خواهد بود و با زور خود را بر جامعه تحمیل نمی‌کند.

استاد سروش محلاتی در پایان با استناد به سیره عملی امیرالمؤمنین (ع) در مواجهه با پرسش‌های اصحاب خلاصی چون حجر بن عدی و عمرو بن حمق، آفت بزرگ نگاه صرفاً تاریخی را «نشناختن مسئله روز جامعه» و دامن زدن به اختلافات مذهبی دانست و افزود: «امیرالمؤمنین (ع) در پاسخ به کسانی که به دنبال نبش قبر پرونده‌های گذشته و ایجاد نزاع بودند، با غضب برخورد کرده و صراحتاً توجه به تهدیدات عینی و مسائل زنده زمانه (مانند سقوط مصر) را ارجح دانستند. اگر غدیر را از قالب یک تقابل مذهبیِ تاریخی خارج و به عنوان سمبل نظام حکمرانیِ عادلانه به جهان معرفی کنیم، منطق آن برای کل بشریت پذیرفتنی خواهد بود.»

در ادامه این نشست، جناب آقای امیر مرزبان به مناسبت عید غدیر خم به شعرخوانی در رثای ولایت و منش امیرالمؤمنین (ع) پرداخت.

کانون فرهنگی توحید از مراکز وابسته به مؤسسه خیریه مکتب امیرالمؤمنین (ع) است که ترویج فضای گفتمان دینی و واکاوی چالش‌های فکری جهان اسلام را در صدر برنامه‌های خود دارد.

صوت کامل جلسه:


🌱 روابط عمومی مؤسسه خیریه مکتب امیرالمؤمنین (ع)
🌐 @maktab_charity
سایت / بله / تلگرام / اینستاگرام / آپارات