تحلیل سناریوهای پساجنگ در نشست تخصصی کانون توحید

نشست تخصصی «پایان جنگ یا آغاز جنگی دوباره؟؛ از امتیازات مطلوب تا توافق ممکن برای ایران» با حضور و سخنرانی استادان برجسته حوزه‌های جغرافیای سیاسی و روابط بین‌الملل، روز سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ به همت مؤسسه پژوهشی اندیشه و قلم و با همکاری کانون فرهنگی توحید برگزار شد.

به گزارش روابط‌عمومی مؤسسه خیریه مکتب امیرالمؤمنین (ع)، در این نشست ابعاد، دستاوردها و سناریوهای پساجنگ از منظر استراتژیک، نظامی و حقوقی مورد واکاوی قرار گرفت.

دکتر یدالله کریمی‌پور: ضرورت اصلاح استراتژی و پرهیز از ویرانی

دکتر یدالله کریمی‌پور، استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی، با نقد نگاه تاریخی به روابط خارجی کشور اظهار داشت: «اگر استراتژی کلی اشتباه باشد، فداکاری ژنرال‌ها و سربازان نیز نمی‌تواند مانع از فرجام نامطلوب شود. ما اکنون از جنگ در مدیترانه و سواحل سوریه به جنگ در داخل مرزهای کشور رسیده‌ایم. ویتنامی‌ها ده‌ها بار در نبردهای تاکتیکی به آمریکا باختند، اما به دلیل داشتن استراتژی درست، در نهایت پیروز میدان شدند؛ لذا ایران امروز بیش از هر چیز به یک استراتژی مناسب نیاز دارد.»

وی با هشدار نسبت به تداوم وضعیت فرسایشی افزود: «ایران کشوری نیست که آمریکا بتواند آن را اشغال کند؛ اما اگر جنگ جاری ادامه یابد، ایران هرچند تسلیم نخواهد شد، ولی به سمت ویرانی پیش می‌رود.» کریمی‌پور همچنین با اشاره به مباحث حقوقی تنگه هرمز خاطرنشان کرد: «بر اساس حقوق بین‌الملل، مقررات تنگه‌ها با کانال‌ها متفاوت است و نمی‌توان از عبور و مرور در تنگه‌های بین‌المللی عوارض دریافت کرد.»

دکتر امیر دبیری‌مهر: سنجش هزینه‌ها و بازتعریف بازدارندگی

دکتر امیر دبیری‌مهر، رئیس مؤسسه پژوهشی اندیشه و قلم، با تفکیک اهداف محقق‌شده و ناکام جبهه مقابل گفت: «زبان ترامپ و مقامات آمریکایی درباره ایران، زبان فریب است. پروژه‌ آن‌ها علیه ایران یک برنامه چهارساله است که در چهار حوزه ناکام مانده‌اند: تغییر نظام (به دلیل تاب‌آوری مردم حول محور کشور)، نابودی توان هسته‌ای، انهدام کامل سامانه‌های آفندی و ایجاد اجماع جهانی علیه ایران. با این حال، باید توجه داشت که کارت بسته بودن تنگه هرمز ابدی نیست و کاربرد مقطعی دارد.»

وی در تشریح دستاوردهای طرف مقابل اظهار داشت: «آن‌ها در چهار حوزه به موفقیت رسیدند؛ نخست، شکستن قبح تجاوز به خاک ایران و مخدوش کردن بازدارندگی ۳۶ ساله کشور؛ دوم، حذف سرمایه‌های انسانی و ملی در بالاترین سطوح سیاسی و نظامی؛ سوم، تحمیل حدود ۳۰ میلیارد دلار خسارت مستقیم اقتصادی و چهارم، تغییر نظم سیاسی منطقه و درگیر کردن ایران با همسایگان.» دبیری‌مهر در پایان با طرح پرسش‌هایی درباره ساختار حکمرانی، رسانه‌ای و اطلاعاتی جنگ، خواستار ارزیابی دقیق آماری و اصلاح سیاست‌ها شد.

دکتر فواد ایزدی: تحلیل محاسبات سود و زیان و اهمیت بازدارندگی سخت

دکتر فواد ایزدی، عضو هیئت علمی دانشکده مطالعات جهان، محرک اصلی اقدامات آمریکا را مسئله نفت و تغییر ژئوپلیتیک منطقه به سود هژمونی خود و اسرائیل دانست و تبیین کرد: «برنامه چهارساله ترامپ، برچیدن نظام یا زمین‌گیر کردن آن به سبک افغانستان از طریق تجزیه مناطق نفتی خوزستان بود. ارتش آمریکا بر اساس تحلیل سود و زیان پیش می‌رود و به دلیل آسیب‌پذیری شدید در برابر تلفات انسانی، توان تحمل کشته‌های زیاد را ندارد.»

وی با اشاره به پیوند تحولات نظامی با سیاست داخلی آمریکا گفت: «با توجه به انتخابات پاییزه کنگره و سنا، جمهوری‌خواهان به دنبال یک حمله کوتاه‌مدت و کنترل‌شده هستند تا پس از آن شرایط را آرام کنند؛ بنابراین آن‌ها به شدت در پی باز کردن تنگه هرمز جهت کاهش هزینه‌های خود برآیند که این امر احتمال حمله سوم را افزایش می‌دهد. در این راستا، بالا بردن هزینه نظامی آمریکا از طریق حفظ مدیریت تنگه هرمز و مهار قیمت نفت، احتمال وقوع جنگ جدید را کاهش می‌دهد، در حالی که بروز مجدد اغتشاشات داخلی، بستر را برای حملات بعدی مهیا خواهد کرد.»

کانون فرهنگی توحید از مراکز وابسته به مؤسسه خیریه مکتب امیرالمؤمنین (ع) است که برگزاری و میزبانی از نشست‌های اندیشه‌ورزی و گفتمان‌ساز را با هدف تحلیل چالش‌های کلان ملی و بین‌المللی در دستور کار خود دارد.

روابط‌عمومی مؤسسه خیریه مکتب امیرالمؤمنین (ع)

@maktab_charity