1- «دعا» یا «عمل»؛ سهم کدام بیشتر است؟
دعا، زبان مشترک: دعا صرفاً یک مناسک مذهبی نیست؛ یک امر فطری و معمول برای بشر است که از «بسمالله» ما تا نیایشهای سایر ادیان را در بر میگیرد.
آفتِ وسوسه: بزرگترین مانع در مسیر دعا، وسوسهی «عدم استجابت» است. وقتی میگوییم «چرا نشد؟»، در واقع در حال فاصله گرفتن از رگ گردنی هستیم که خدا از آن به ما نزدیکتر است.
دعا یا تلاش؟: قرآن هم بر «عمل» تاکید دارد و هم بر «دعا». برخی به اشتباه تصور میکنند این دو با هم همخوانی ندارند؛ یا فقط اهل کارند یا فقط اهل دعا.
سیره متعادل: پیامبر (ص) و امام علی (ع) در اوج تلاش، در اوج دعا بودند. حقیقت این است: نه دعا جای عمل را میگیرد و نه عمل، ما را از دعا بینیاز میکند. هر دو اثر دارند و جدایی این دو، خروج از مسیر اصیل دین است.
ماه مبارک رمضان – ۳ مهر ۱۳۸۵
2- آیا علم و تکنولوژی، ما را از «دعا» بینیاز کرده است؟
مسببالاسباب: خداوند محدود به قوانین طبیعت و نظام علت و معلول نیست. او پشت تمام اسباب، قدرت مطلق است و تمام امور در دست اوست.
فراتر از مادیت: برخلاف نگاه مادیگرایان، پیشرفت علم هرگز نیاز به دعا را از بین نمیبرد. دعا یعنی متوجه کردن قدرت بیکران الهی به سوی خودمان؛ قدرتی که فراتر از محاسبات مادی است.
تلاش آری، انحصار نه: ما تمام اثر را به «عمل» نمیدهیم، هرچند معتقدیم بدون کار نتیجهای حاصل نمیشود. نباید قدرت خدا را در حصار اسباب ظاهری زندانی دید؛ او اگر بخواهد، خارج از این دایره هم عطا میکند.
منطق استجابت: اگر عاملی در جهان نتیجه میدهد، به این دلیل است که با تدبیر و اراده خدا منطبق شده است. البته باید واقعبین بود؛ برخی از دعاها بنا بر مصالحی قابلیت استجابت دارند و برخی ندارند.
ماه مبارک رمضان – ۴ مهر ۱۳۸۵
3- انسانِ ضعیف در دنیای پرمفسده؛ چرا به دعا محتاجیم؟
آموختنِ زبانِ تمنا: واژگان ما برای سخن با خدا محدود است. ائمه(ع) با ادعیهای چون ابوحمزه و مکارمالاخلاق، «ادب و زبان دعا» را به ما آموختند؛ کلماتی که اگر صد سال تلاش میکردیم، مشابهش را نمییافتیم.
دعا، نه تنبلی: دعا ابزار فرار از مسئولیت نیست. اگر دعا نشانهی سستی بود، سرآمدانِ عمل یعنی علی(ع) و فاطمه(س) سراغ آن نمیرفتند. دعا اتصال به قدرتی است که آتش را بر ابراهیم(ع) گلستان میکند.
واقعیتِ دنیا: زمین ظرفیت «علی شدن» دارد اما مفسدهها فراوانند. در مسیری که هر قدمش لغزشگاه است، تکیه بر عقلِ لرزان و توانِ محدود انسانی برای یافتن «صراط مستقیم» کافی نیست.
پناهگاهِ ناگزیر: انسان با تمام جهل و طمع خویش، در برابر خدای علیم و قدیر چه چارهای جز دعا دارد؟ دلبستگی به قدرت و فکرِ خود، در دنیایی که خطر انحراف در هر سوی آن است، چیزی جز توهم نیست.
ماه مبارک رمضان – ۵ مهر ۱۳۸۵
4- آدمی در محاصرهی ضعفها؛ تنها تکیهگاهِ واقعی کجاست؟
محاصره در ضعف: انسان ضعیف است و این ضعفها او را از هر سو احاطه کردهاند. در میدانِ سختِ زندگی، هیچکس بدون پشتوانه دوام نمیآورد. ثروت، فرزند و جایگاه اجتماعی، همگی تکیهگاههایی «نسبی» و لرزان هستند؛ تنها تکیهگاه مطلق، اوست.
بیابانِ بیخدا: زندگی بدون ارتباط با مبدأ هستی، درست مثل سرگردانی در تاریکیِ مطلقِ یک بیابان است. برای برقراری این ارتباط، دو مسیر به ظاهر آسان وجود دارد: «دعا» و «ذکر».
شرطِ دشوار: اگرچه زبانِ دعا و ذکر آسان است، اما یک شرط بسیار سخت دارد: طهارت قلب و فکر. نمیتوان به خدا پشت کرد و همزمان او را صدا زد؛ راه ارتباط با او از باطن و دل میگذرد.
دیو چو بیرون رود…: قلب آلوده به هوای نفس و شهوات، جایی برای حضور خدا ندارد. حقیقت همان است که گفتهاند: تا دیوِ نفس از خانه بیرون نرود، فرشتهی درآید. برای رسیدن به او، ابتدا باید قلب را از غیر او تخلیه کرد.
ماه مبارک رمضان – ۶ مهر ۱۳۸۵
5- پیشرفتِ علم و استمرارِ رنج؛ چرا هنوز محتاج دعاییم؟
تکنولوژی و دردِ بیپایان: انسان از عصر بدوی تا فتح فضا، همواره با مشکل روبرو بوده است. پیشرفت علم، دردها را از بین نبرده، بلکه گاهی مشکلات پیچیدهتری آفریده است. این نیاز دائمی به تکیهگاه، ما را ناگزیر از پناه بردن به دعا میکند.
درمانِ حسرت و نگرانی: انسان همیشه میان «پشیمانی از گذشته» و «ترس از آینده» سرگردان است. دعا تنها مسیری است که میتواند گذشته را جبران و امنیتِ آینده را در قلب ما تضمین کند.
طهارت، شرطِ پیوند: قلبِ غرق در گناه و تعلقات دنیوی، راهی به سوی خدا ندارد. برای برقراری ارتباط، تنها انجام واجبات کافی نیست؛ باید دست، زبان و دل را از وابستگیهای مادی پاک کرد تا «حقیقتِ دعا» شکل بگیرد.
مکتبِ نیایش: برای اینکه بدانیم با چه زبانی و چه چیزهایی را از معبود بخواهیم، بهترین راه، آموختنِ «زبانِ دعا» از سیره و کلامِ ائمه علیهمالسلام است.
ماه مبارک رمضان – ۷ مهر ۱۳۸۵
🌱 روابط عمومی مؤسسه خیریه مکتب امیرالمؤمنین (ع)
🌐 @maktab_charity
سایت / بله / تلگرام / اینستاگرام / آپارات
